Jak czytać obietnice kosmetyku

W skrócie: niemal wszystkie zwroty z opakowania są zbudowane tak, żeby brzmieć jak dowód, nie zobowiązując się do niczego. Nauczenie się ich czytania to największa oszczędność w kosmetyce – działa w każdym sklepie i przy każdej marce, także naszej.

„Przebadane klinicznie”

Zwrot brzmi jak badanie kliniczne. Rzadko nim jest.

Zwykle znaczy tyle: przeprowadzono jakieś badanie, na jakiejś liczbie uczestników, mierząc coś. Nie mówi, na ilu osobach, przez jak długo, czy była grupa kontrolna ani czy wynik był istotny statystycznie.

O co pytać: przebadane na ilu osobach? W porównaniu z czym? Badanie na 30 uczestnikach bez kontroli, z wynikami zgłaszanymi przez samych badanych, to marketing w białym fartuchu.

„Nawet 90% zauważyło poprawę”

Dwa słowa robią całą robotę: „nawet” i „zauważyło”.

„Nawet” znaczy, że to sufit, nie średnia. Jeśli jedna osoba na trzydzieści zgłosiła 90%, zdanie jest dosłownie prawdziwe.

„Zauważyło” znaczy: zgłoszone przez samych badanych. Nie zmierzone. Zapytano uczestników, czy wydaje im się, że nastąpiła poprawa – a w badaniu, gdzie wszyscy wiedzą, że testują nowy produkt, odpowiedź bywa hojna.

Czego szukać zamiast tego: miar obiektywnych – utrata wody, elastyczność, liczba zmian, standaryzowana fotografia.

Procent z frontu opakowania

„10% niacynamidu” brzmi lepiej niż „5%”. Nie zawsze jest lepsze.

Dla kilku składników stężenie ma optimum, powyżej którego rośnie już tylko podrażnienie. Niacynamid w 5% ma dobre dowody; w 10% drażni więcej osób bez proporcjonalnej korzyści.

I jest większy problem: procent nic nie mówi o recepturze. Ten sam składnik w tym samym procencie może przenikać dużo albo prawie wcale, zależnie od pH, podłoża i tego, z czym mu towarzyszy. Dwa produkty z „15% witaminy C” mogą zachowywać się zupełnie inaczej.

Kolejność na liście

Składniki są wymienione według malejącego stężenia aż do 1%. Poniżej tej granicy kolejność jest dowolna.

To znaczy, że składnik-gwiazda reklamowany na froncie może pojawić się za zapachem i konserwantami – czyli być obecny w ilości symbolicznej. To właśnie fairy dusting: tyle, żeby móc go wymienić.

Zasada praktyczna: jeśli składnik aktywny pojawia się za konserwantem, prawdopodobnie jest poniżej 1%.

Słowa bez uregulowanej definicji

Te brzmią jak kategoria, a nią nie są:

• „Hipoalergiczny” – nie ma standardu, który by to definiował
• „Testowane dermatologicznie” – znaczy, że dermatolog był obecny, nie że działa
• „Clean” – kategoria marketingowa
• „Niekomedogenny” – bez standaryzowanego testu za tym
• „Naturalny” – bez definicji prawnej w kosmetyce

Co naprawdę warto czytać

• Pełną listę składników (INCI), nie front opakowania
• Pozycję składnika aktywnego na tej liście
• Obecność zapachu, jeśli twoja skóra jest reaktywna
• Opakowanie: witamina C i retinoidy degradują się od światła i powietrza – przezroczysta buteleczka z pipetą to zły znak
• Datę albo PAO (miesiące po otwarciu)

Dlaczego ci to mówimy

Moglibyśmy zachować te narzędzia dla siebie i używać ich tylko my. Wolimy odwrotnie: jeśli umiesz czytać etykietę, możesz ocenić każdy produkt – nasz też, kiedy powstanie.

Źródło, które jest przydatne tylko dopóki ufasz mu na ślepo, nie jest źródłem.

Czytaj dalej

• Czy naturalne jest bezpieczniejsze dla skóry?
• Jak ocenić modny składnik, zanim go kupisz

Neutralne źródło oparte na dowodach. To nie jest porada medyczna, diagnoza ani leczenie.

Jak rozdzielamy poziomy dowodów: nasza metodologia.